Proje Yönetimi için Bir Metafor: Kasırga Tahminleme Modelleri

Bir tahminleme yada simülasyon sorununu kavramak için kullanılacak en iyi metaforlardan biri belki hava tahminleridir. Tabi ki ülkemizde hava tahminlerinin en kritik düzyleri sel yada don felaketlerini öngörmede ortaya çıkmakta. Ancak atlantiğin ötesinde durum biraz daha farklı. Onlar için hava tahinlerinin en kritik düzeyleri kasırgaların takip edilmesinde ortaya çıkıyor. Bu nedenle olacak ki tahminleme modelleri üzerinde sıkı çalışıyorlar. Burada da bu maksada yönelik bir kasırga tahmin modeli var. Bu model proje yönetimi için kullanılmış. Model çok basit:

• Kasırganın bir geçmişi var ve bu geçmiş bir hat üzerinde takip edilebiliyor. Yani teknolojik olarak hava olaylarının geçmişi zaman ve mekan koordinatlarının oluşturduğu noktalar üzerinde gösterilebiliyor. Bu noktalara ait muhtelif değişkenlerin; sıcaklık, basınç, rüzgar hızı vs., değerleri belirlenip kaydediliyor.
• Bu noktalar "şimdi" zaman koordinatına geldiğinde ise durum değişiyor. Noktanın yerine noktalar, hattın yerini ise alan alıyor. Neden? çünkü sadece değişkenlerin değerini belirlemek zorlaşmıyor, zaman ve mekan koordnatlarını da belirlemek zorlaşıyor.
• Zaman ilerledikçe belirsizlik artıyor. Belirsizlik arttıkça alan büyüyor. Sanki iki boyutlu bir balon üfürülüp şişiriliyor. Renkler ise kasırgaya ait değerlerin ne anlama geldiğini gösteriyor: Örneğin tropk kasırga, 1. düzey kasırga, 2. düzey kasırga...

Bu yukarıda gördüğümüz resim 2003 senesinde Isabel kasırgası için hazırlanmış bir modele ait. Öncesi, şimdisi ve olası sonralarına ilişkin bir model. İşte bunu alıp proje yönetimine uygulamışlar.

Proje yönetimi açısından önceye ait hat, tamamlanan işi göstermektedir. Geleceğe baktığımızda, bir projenin tamamlaması için bir zaman aralığı içinde öngörürüz. Bu zaman aralığında noktalar projenin olası tamamlanma anını (yada projenin her hangi bir safhasının tamamlanmasını) gösterir.

Gelecek için daha geniş zaman aralıkları düşünürüz. Projenin kalan kısmı için belirsizliğe daha fazla dikkate alarak hareket ederiz. Projeye ilişkin sözlerimiz daha geniş zaman aralıklarını içermeye başlar. Ve İnşallah! sözü dillere pelesenk olur. Kasırga için öngörülen olası yolların karaya temas etmeye başladığı yerler, projenin tamamlanması için arzulanan en uygun tarihi geçecek en üst sınır tarihi ifade eder.

Bu durumda kasırga için hazırlanan model aşağı yukarı proje yönetimi için aşağıdaki gibi bir haritaya dönüşür. Kasırganın izleyeceği olası yollar o bölgelerde yaşayan insanlar için ne kadar önemli ise projeler de çalışanlar, kullanıcılar, mühendisler, avukatlar, uzmanlar için o kadar önemlidir. Ek süreler proler için maliyet ve zaman kaybı demektir. Belirsiz bir gelecek için bugün yapılan dinamik bir ek süre tahmini yapmak en iyi karşılığı vermemize fırsat verir. Bu ilk proje planındakine göre daha gerçekçi bir öngörüye sahip olmamıza yardımcı olur. Bu haritalar projelerin maliyetlerini, olası kayıplarını, risklerini anlamak, göstermek ve anlatmak için yardımcı olacaktır.