Korelasyon ve Nedensellik

Aslan burcudakilerin düşüp kollarını kırma ihtimalleri diğer burçlara göre %15 daha fazlaymış. Yay burcunda olanlarında mide kanaması nedeniyle hastaneye kaldırılma olasılıkları diğer burçlara göre %38 daha yüksek bir ihtimale sahipmiş. Bu istatistikleri veren Toronto'lu bir doktor. Hastalıkların risk analizi için yaptığı bir araştırmada bu verilere ulaşmış. Hastalık ve kazalar ile burçlar arasında anlamlı bir korelasyon görülüyor. Ancak bunun sebebi burçların hastalık ve kazalar üzerindeki etkisi değil. Bu birlikte değişim ilişkisinin bir nedensellik içerdiği söylemek çok zor. Korelasyon nedensellik değildir. Ancak istatistik yöntemleri açısından anlamlı bir birlikte değişim ilişkisinin varlığından bahsedilmesi yanlış olmaz.  Bunun en önemli sebebi de kullandığımız istatistik yöntemleridir:

  • Birinci sebep seçilen değişkenler. Ölçülmesi kolay olan ve zaten diğer sebeplerden ötürü elde bulunan(örneğin tanımlama için kullanılan veriler, doğum tarihi - burç gibi...) değişkenlerin kullanılması.
  • İkincisi hassasiyet ölçüleridir. %5'ler, %1'ler yada binde 1 ve onbinde 1'ler. Bu oranlar ya teamülle yada tecrübeyle belirlenir. Ancak bu hassasiyet oranlarını kabul etmenin kendi içinde tutarlı bir mantığı olsa bile gerçekçi hiçbir sebebi yoktur. %5'e göre anlamlı bir istatistiki değişim %1 göre anlamlı olmaya bilir. Bu iki durum arasındaki farkın tek sebebi bizim varsayımlarımızdır.
  • Üçüncüsü ise istatistiğin ana öğretisi olan doğal rassallığın etkisidir. Aslında doğal rassallık belirsizliği, daha doğrusu bize kapalı olan bilgi alanını ifade eder. Yani iki değişken arasında sırf rassallık nedeniyle bir korelasyon görülebilir.

İstatistik derslerinde en çok verilen örnek doğum oranları ile ülkedeye gelen leylek sayısı arasındaki muhtemel korelasyondur. Elbette ki bu korelasyon bir nedensellik ifade etmez. Ancak istatistiksel araçların sınırları hakkında bize önemli ipuçları verir.

Yorum



 
İsim

Eposta

URL


Hatırla?

Yorum


Onay kodu
Onay kodu