Standford Araştırma Enstitüsü ilk defa 1966'da Shakey ile algılama ve hareketi birleştirecek bir algoritmaya göre tepki verebilecek bir robot üzerinde çalışmaya başladı. Bugün itibariyle Jetgillerin hamarat hizmetçi kızına atıfla "Rosie" adı verdikleri bir ev robotu üzerinde çalışmaya devam ediyorlar.
Rosie'ye günlük ev işlerini yapma becerisini kazanacağı bir "öğrenim sürecini" sürdürecek bir algoritma tanımlamaya çalışıyorlar.
Örneğin, bir parti sonrası misafirlerin ortalığa saçtığı bardakları bulmayı, bulaşıkları bulaşık makinesine yerleştirmeyi ve çöpleri çöp poşetine koymayı öğrenmeyi mümkün kılacak bir algoritma. Bugün itibariyle robotun ihtiyaç duyduğu yazılım ihtiyacı donanım ihitiyacının çok çok önünde görünüyor.
Bu yaklaşım bizim aklımıza şu soruları getiyor: Öğrenmenin bir algoritması var mıdır? İnsanın öğrenmesi bir algoritma ile açıklanabilir mi? Yada bir algoritma ile öğrenmenin insanın öğrenmesi ile benzerliği ne düzeydedir? Ama bu sorulardan önce Rosie'nin öğrenme algoritması üzerine bazı bilgiler verelim:
Algoritmanın temel iki aşaması var: İlk aşaması algılama, ikincisi ise işlem (algılanan duruma tepki). Rosie'ye bu araştırma kapsamında kalem, fincan, martini şişesi ve kitap gibi bazı temel nesneler tanımlanmış. İlk önce Rosie bu nesneleri tanımaya çalışcak. Çünkü çok çeşitli biçim ve türde fincan yada kalemi tanıması gerekecek. İkincisi ise nesneleri en doğru şekilde kavrama eylemi. Bu kavrama tutmak, taşımak vs. amaçlı olabilir.
Rosie'ye bu araştırma çerçevesinde dört görev tanımlanmış: Oturma odasını temizlemek, sözlü bir talimatla istenen kişi yada nesneyi getirmek, hareketli bir ortamda misafirleri göstermek ve birçok aletin kullanılması gerekecek bir IKEA kitaplığını kurmak. Araştırma şimdilik bu dört görev çerçevesinde hazırlanan bir algoritma üzerine odaklanıyor. Ama bizi ilgilendiren bu araştırmanın alışılmadık bir fincanın kavranması veya önceden tanımlanmamış bir talimatın algılanmasını sağlayacak bir algoritmanın öğrenme kavramı ile olan ilgisi.
Öğrenme süreci kazanılmış ve kendini yenileyen dinamik bir algoritmanın sonucu olabilir mi? Yada bir kısım öğrenmeler bu tip algoritmalar mıdır? Bunun yönetim süreçleri ve işletmeler için bir anlamı var mıdır? Bugüne kadar şahsen benim okuduğum tüm öğrenme teorileri psikoloji yada eğitim bilimleri alanlarına aitti. Bilgisayar bilimlerinin kullandığı matematiksel bir yöntem de öğrenme kavramını tanımlayabilir mi? Örneğin Mozart'ın bestelerini yapmayı sağlayan öğrenme sürecinin bir algoritması yazılabilir mi? Yada bir yöneticinin önündeki beş yıl boyunca yatırım yapılacak beş sektörü belirlemeyi sağlayan öğrenme sürecini tarif eden bir algoritma belirlenebilir mi?
Rosie'nin bugün için en önemli sorunu alışılmadık bir fincanı kavramak yada sözlü bir talimatla doğru kişi yada nesneyi göstermek. Bu görevler bize iki yaşındaki bir çocuğun beceri kazanmasını sağlayan bazı oyunları anımsatıyor. Yalnız, bu görevler için şimdilik onlarca profösör ve bilim adamları uğraşıyor. Rosie ile dünya arasındaki bağı kuran ise bir algoritma.