Babam klasik filmlerden çok hoşlanır. Babam için internetten film seçiyordum. Ve karşıma Üçüncü Adam isimli Orson Welles'in oynadığı 1949 yılında çevrilmiş film çıktı. Filmi tanıtıcı yazıda Orson Welles'in canlandırdığı Harry Lime karakterinin şu sözü dikkatimi çekti:
30 yıllık Borgias yönetimindeki İtalya’da savaş, mücadele, terör, cinayet ve kan (dökme) vardı ama onlar Michelangelo’yu, Leonardo da Vinci’yi [çıkardılar] ve Rönesans’ı ürettiler. İsviçre’de kardeş sevgisi, 500 yıllık demokrasi ve barış(huzur) vardı. Onlar ne ürettiler? Guguklu saat!
Bu sözler aklıma bazı sorular getirdi: Ulusların tekamülünün (evriminin); yenilikçilik ve yaratıcı düşünce bağlamında ihtiyaç duyduğu zemin ve koşullar nelerdir? İç savaş sonrası ABD'nin, I. Dünya Harbi sonrasında Almanya'nın, II. Dünya Harbi sonrası Japonya'nın ve Yıkılış dönemindeki çarlık Rusya'yı (Rus sanat ve edebiyatının zirve dönemi) düşünelim. Yıkım ve kaos, yaratıcı düşüncenin filizlenebileceği ve sonrasında realize edilebileceği en uygun zemini hazırlar diyebilir miyiz?