Son günlerde Yenilik-çilik (Innovation) kavramını sıkça gündeme getiriyoruz. Bunun sebebi yenilikçiliğin tüm dünyada stratji, rekabet, işletme, yönetim hatta makro ekonomi disiplerinde yoğun bir şekilde tartışılması. Bugün bir gazetenin, iş dergisinin yada bir işletme kitabınının sayfalarını araladığınızda; yada şimdi olduğu gibi bir akademik içerikli siteye girdiğinizde yenilikçilik kavramına rastgelmemeniz mümkün değil gibi.
80'lerin sonları 90'ların başında yöneticiler ve hissedarlar stratejik ittifak, satın alma yada stratejik kararların arefisinde sorunları çözecek her derde deva olabilecek "sinerji" kavramını dillerinden düşürmezlerdi. İşletmelerde ve üniversitelerde derslerin odak konusu sinerji idi. Böyle bir ittifakın yada satınalmanın maksadı nedir? Tabi ki sinerji! Şirketin bu pazarda yada bu pazar bölümünde yatırım yapma gerekçesi nedir? Yine sinerji! 90'lara ait her derdin devası sinerjide, her sorunun çözümü sinerjide bulundu. Şimdi ise bizim yeni bir büyülü bir kavramımız var: Yenilik-çilik
Yenilikçilik bir paradigma olarak tüm makro ve mikro iktisadi eylemleri inceleyen disiplinleri yeniden biçimlendiriyor. Eski paradigmalara ait kavramlarına yerine kendine ait kavramları yerleştiriyor. Bilgi işçileri, yenilikçilik kültürü, yaratıcı düşünce, bir işletme işlevi olarak yenilikçilk vs...
Yeniliçiliğin, şirketlerin başarısındaki merkezi rol üstlendiği aslında yeni bir bulgu değil. Dünya çapında en büyük, küresel şirketlerin karşılıştıkları başarısızlıklar ile yenilikçilik yönetimindeki yetersizlikleri arasındaki ilişki şaşırtıcı düzeydedir. Yenilikçilik her ne kadar yazılarımızı, konuşmalarımızı ve açıklamalarımızı dolduryorsa da bizim için önemli olan bu paradigmanın dinamikleridir. İcad ile yenililiğin arasındaki farkı, yaratıcı düşünce ile yenilik arasındaki ilişkiyi anlamak bize bu dinamikler hakkında önemli ip uçları verecektir.
Bu nokta ilk adım icad ile yenilik arasındaki farkı açığa kavuşturmaktır İcad, bireyin fikirlerinden veya bilimsel araştırmadan türeyen yeni fikirlere veya somut ürünleri (çıktıları) ifade eder. Yenilik ise icadın ticarileştirilmesini, pazarlanabilir bir ürün haline getirilmesini (ve/veya hedef müşteri kitlesi olan, piyasada fiyat oluşturabilecek ve bir talebin karşılandığı hissini oluşturacak bir ürünü/hizmeti) ifade eder. Açık bir surette bu ana hatları çizilen farkı bilmek önemlidir. Çünkü bir icad fazlaca ehemmiyeti olmayan bir ekonomik değere sahip olabilir.
İcadı yeniliğe dönüştürmek için onu piyasaya sürebilecek bir ürün haline getirmek önemlidir. Bunun için bir hedef müşteri bulmamız ve ürünü piyasaya sürmemiz gerekir. Büyük icadlarda başarılı ama yenilikte başarısız olan birçok işletme vardır. Diğer bir yandan önemli icadları başkalarından alıp onları önemli yenilikler haline getiren işletmeler de vardır. Aslında bu iki tip işletme aynı hikayenin kahramanlarıdır:
1947'de AT&T laboratuvarlarında birkaç biliminsanı dünyada ilk transistörü icad etti. Bu icad öyle ki patentlenmiş, ancak işletme tarafından hızlı bir şekilde yeni bir cihaz olarak herhangi bir uygulamaya dahil edilememişti. AT&T gerçekten hala çok önemli sayılabilcek şeçkin bir icada imza atmıştı. Ama yeniliği geliştirmekte başarısız oldular. 1952'de AT&T; yani tam beş yıl sonra, transistörü başkalarınca kullanılabilmesi için lisans verilmesini kararlaştırdı. AT&T sadece 25.000 USD'ye Teksas Insturements, Sony ve IBM benzeri işletmelere transistörün lisansını verdi. Bu şirketler ileriki yıllarda milyarlarca gelir sağlayan teknolojiler üretti. AT&T transistör cihazı icad etti, Sony ve IBM transistör teknolojisi üretti.
Benzer bir hikayenin kahramını da Xerox'tur. Xerox, büyük fırsatlar kaçıran şirketlere örnek teşkil edecek nitelikli bir işletmedir. AT&T gibi onlar da sadece çok iyi muciddi, onlar da icatları yeniliğe dönüştüremedi, dönüştürmeyi başaracak yetenekten yoksundu. Xerox, ünlü Palo Alto Araştırma Merkezin'de (PARC) (Apple ve IBM'den yıllar önce) kişisel bir bilgisayar geliştiren dünyadaki ilk şirketti. Grafik yönelimli bir monitör, bir kelime işleme yazılımı, bir işletim sistemi, bir lazer yazıcısı, yerel bir ağ, bir fare vs. geliştirmişti. Ancak Xerox bu icadların hiçbirinden hemen hemen hiçbirşey kazanamadı.
Not: Invention vs. Innovation isimli makaleden uyarlamadır.