Yeni bir yıla girdik. Bütçeler hazır, hedefler verildi yada verilmek üzere. Peki hedefleri nasıl belirledik? Geleneksel bütçe hazırlıklarımızın bir sonucu olarak mı hedeflerimizi belirledik? Geleceğimizi planlamak için geçmiş performans en iyi ölçüttür dedik, zaman serileri ile tahminlerde mi bulunduk? Yada rakiplerimize bakıp, onların geçmiş performanslarını ölçüt olarak aldık? Belki de onların önümüzdeki dönemlere ilişkin niyet bildirimleri bizi coşturdu ve biz de geri kalamayız dedik? Gerçekten belirlediklerimiz hedef mi, yoksa ulaşabilir tehlikeden uzak her geminin sığınabileceği koylar mı? Hedef nedir? Bir sonraki dönemin bilânçosunu ve gelir tablosunu tahmin etmek midir?
Bu sorular birçok işletmede yaşanan son bir iki ayın telaşını ifade etmek için soruldu. Bir yönetici olarak yıllık plan hazırlamak istesek sırasıyla hangi soruları sorardık? Duyar gibiyim hangi konuda soru soracağız diye sorulduğunu. Sizce hangi konuda? Bir yöneticinin bir yıllık plan için kaç konusu olabilir? Bir deneme yapalım mesela:
- Örgütümün/Bölümümün gerçekten bir hedefi var mı?
- ( Üzerinden atladığımız sorular:
Peki, hedef belirlemenin misyonumuz ile bir alakası var mı?
Hedef belirleme sürecinde/tekniklerinde misyonun tam olarak işlevi nedir? ) - Bu hedefler nelerdir?
- Ulaşılabilir mi?
- Bu hedeflere ulaşmak için neye ihtiyacım var?
- Doğru kaynak ve çalışanlara sahip miyim?
- Bunlara nasıl sahip olabilirim?
- Misyonumuzu nasıl bildirebiliriz?
- Akılları dağlayan soru da sıra; ya hedefler tutmazsak ne yapacağız?
Üzerinden atladığımız sorular için de bir deneme yapabiliriz:
- Örgütün benzersiz güçlü ve zayıf yönlerini tek tek belirle. Benzersiz olmalarına, örgüte mühhasır olmasına dikkat et.
- Örgütün en önemli iç ve dış müşterilerini birer birer belirle. Yalnız isimlerini değil, tiplerini belirle. Nasıl mı? Girdiler, çıktılar ve işleme süreçleri benzer dinamiklere sahip olanları aynı tip kabul edebilirsin mesela.
- Müşterilerinden mümkünse örgütünün güçlü yönleri hakkındaki görüşlerini al. Ancak bunu anlamıyacaklarsa kesinlikle sorma.
- Herbir müşteri-güçlü yön ikilisi listele ve benzer olanları birleştir.
- Örgütün vizyonu açısından bunları önem sırasına göre listele. (Bir vizyonun paylaşıldığını kabul ediyoruz. Yoksa zaten hiç uğraşma herken ekmek parasının derdinde demektir.)
- İlk üç ile beş; daha fazla olmasın, arasındaki maddeyi bir paragrafta, bir soluk ifade edilecek şekilde düzenle.
- Müşterilerine sor bakalım bu misyonu yüklenmiş bir işletmeyle çalışmak isterler mi.
- Çalışanlarına bu misyonu anlayıp, benimseyip, destekleyip ona göre hareket edip etmeyeceklerini de sor.
- Tedarikçilerine de sor, bu misyon hakkında neler
hissediyorlar. ( Bu üç unsurun misyonla ilgisi tam olarak nedir? )
Bu soruları önemli kılan verdiğim/vereceğiniz cevaplar değildir, soruların bizzat kendileridir. Yaptıklarımızı düşünmek için sene başında bir fırsat sunmak. Sonra zaten hep yapageldiğimiz biçimde işlerimizi görmeye devam edeceğiz.