Avrupa Yenilikçilik Endeksi ve Türkiye'nin Performansı

Maastricht Yenilik ve Teknoloji Ekonomik Araştırma Enstitüsü ile Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi Avrupa'nın yenilikçilik performansı ölçmek için bir endeks geliştirmiş. Bu endeks ile Avrupa Birliği Üyelerinin, adaylarının ve ABD, Japonya gibi gelişmiş ülkelerin yenilikçilik performansını ölçüyorlar. Bu ülkeler içinde ülkemiz de var. Türkiye hem Avrupa değerlendirmelerinde hem küresel ölçekteki değerlendirmelerde yer alıyor.

Şekil 1: Özet Yenilik Endeksi ve Eğilimler

Geçtiğimiz günlerde 2006 raporu yayınlandı. 2006 Avrupa Yenilik Puan Cetveli adıyla yayınlanan raporda ülkemiz için durum hiç iç açıcı değil. Aşağıdaki grafikte Türkiye'nin Avrupa üretim ilişkilerinden ne kadar uzak olduğu teyit etmek mümkün. Bulgaristan ve Romanya'nın bu kapsamda Türkiye'nin ne kadar ilerisinde olduğu açık bir şekilde görünüyor. Her ne kadar Bulgaristan ve Romanya AB25'in ortalamasının altında olsa bile Özet Yenilik Endeksi büyüme hızında ortalamanın üstünde bulunuyor. Ancak Türkiye diğer tüm gruplardan ayrılmış ve adeta tek başına kendine garafikte seçilebilecek en kötü konumu seçmiş görünüyor. Hem mevcut durumuyla, 2006 performansıyla AB25'in gerisinde hem de ÖYE büyüme hızıyla AB25'in gerisinde.

Endeks sonuçları grafiklere aktarıldığında (Şekil 1) aşağıdaki gruplar ortaya çıkmaktadır:

•  İsveç, İsviçre, Finlandiya, Danimarka, Japonya ve Almanya ÖYE'ye göre yenilik liderleridir. Danimarka hariç liderlerin tamamının ÖYE büyüme hızı AB25 ortalamasının altında kalmaktadır.

•Amerika, Birleşik Krallık, İzlanda, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya ve İrlanda, yenilik liderlerini takip eden grubun içinde yer almaktadır.

• Estonya, İspanya, İtalya, Malta, Macaristan, Hırvatistan ve Slovakya takipçiler grubu geriden takibeden, AB25'in ÖYE'nin ortalama büyüme hızının biraz altında performans gösteren grubu oluşturmaktadır.

• Slovenya, Çek cumhuriyeti, Litvanya, Portekiz, Polonya, Letonya, Yunanistan ve Bulgaristan ise 2006 AB25 ÖYE ortalamasının altında olmalarına karşın ÖYE büyüme hızıyla bu açığı kapatmaya çalışan gurubu oluşturmaktadır.

• Türkiye, Norveç ve Lüksenburg bu grupların hiçbirinde yer almıyor. Ancak bu ülkeler içinde Türkiye öyle bir yerdeki ülkemizin yenilikçilik performansının durumunun hiç de iç açıcı olmadığını gözler önüne sunuyor. (Türkiye'nin performansı 13 göstergeyele ölçülmüştür.)

Şekil 2: Özet Yenilik Endeksi ve Eğilimler

Endeks 5 boyutta toplanmış 25 göstergeyle hesaplanıyor. Endeks'in mantığı yeniliğin bir süreç olduğu varsayımına dayanıyor. Eğer girdi ve çıktı kalite göstergeleri yüksekse sürecin de kalitesi yüksektir sonucu çıkarılıyor. Bu nedenle 5 boyutun üçü girdileri, ikisi çıktıları ölçmektedir. Aşağıda bu boyutlar ve bu boyutlara ait göstergeler görünmektedir.

Girdi - Yenilik Sürücüleri

1.1.  20-29 yaş grubunda 1000 kişi başına ortaöğretim mezunu sayısı.
1.2.  25-64 yaş grubunda 100 kişi başına lise mezunu sayısı.
1.3.  Geniş bant bağlantı oranı (100 kişiye düşen geniş bant sayısı).
1.4.  25-64 yaş grubunda hayat boyu eğitime katılım %'si.
1.5.  Gençlerin sahip olduğu eğitim düzeyi (20-24 yaş grubunda en az orta öğretimi tamamlamışların %'si).

Girdi — Bilgi Üretimi
2.1.  Kamu ARGE harcamaları (GSMH'ın %'si olarak).
2.2.  Özel kesim ARGE harcamaları (GSMH'ın %'si olarak).
2.3.  ARGE harcamaları içindeki orta-yüksek teknoloji ve ileri teknoloji harcama payları (imalat harcamalarının %'si olarak ARGE harcamaları).
2.4.  Girişimcilerin yenilik amaçlı aldığı desteklerin kamu destekleri içindeki payı.

Girdi — Yenilik ve Girişimcilik
3.1.  KOBİ'lerin kendi içindeki yenilikçiliği (Bütün KOBİ'lerin %'si olarak).
3.2.  Yenilikçi KOBİ'lerin diğerleriyle işbirliği (Bütün KOBİ'lerin %'si olarak).
3.3.  Yenilik harcamaları. (Toplam cironun %'si olarak).
3.4   Fizibilite aşamasındaki risk sermayesi (GSMH'ın %'si olarak).
3.5.  Bilgi ve iletişim teknolojileri harcamaları. (GSMH'ın %'si olarak).
3.6.  KOBİ'lerin kullandığı örgütsel yenilik (Bütün KOBİ'lerin %'si olarak).

Çıktı — Uygulamalar
4.1.  Yüksek teknoloji hizmetlerinde istihdam (Toplam istihdamın %'si olarak).
4.2.  Yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı.
4.3.  Yeni pazar ürünlerinin satışları (Toplam cironun %'si olarak).
4.4.  Yeni firma ürünlerinin satışları (Toplam cironun %'si olarak).
4.5.  Orta-yüksek ve yüksek teknoloji imalatında istihdam (Toplam istihdamın %'si olarak).

Çıktı — Entellektüel Haklar
5.1.  1 milyon kişi başına EPO (Avrupa Patent Ofisi) patentleri.
5.2.  1 milyon kişi başına USPTO (ABD Patent ve Marka Ofisi) patentleri.
5.3.  1 milyon kişi başına üçlü patent ailesi patentleri.
5.4.  1 milyon kişi başına yeni topluluk ticari markaları.
5.5.  1 milyon kişi başına yeni topluluk tasarımları.

Kaynak: 2006 Avrupa Yenilik Puancetveli Sonuç Raporu (pdf 0,24 KB)