Rekabet Gücünü Kaybetmenin Maliyeti

ABD’de araba alıp satanlar ve otomotiv dünyasını yakından takip edenler için çok yakın bir zamanda ABD’nin bir numaralı araba üreticisinin/satıcısının (muhtemelen dünyada da) Toyota olacağı artık bir sır değildir. General Motors’u tahtından indirmek artık an meselesi. Ekonomi dergileri ve köşe yazıları bu geri sayım hakkında sürekli bilgi veriyor. Toyota Amerikalı rakipleri ile kıyaslandığında, müşterilerine aynı fiyata daha iyi arabalar üretim yaptığı görülüyor.

General Motors, Ford ve Chrysler’ı saf dışı bırakan sadece Toyota değil, Isuzu, Subaru ve Honda karşında da Amerikan otomotivcileri tutunamıyor. Amerika’da otomotiv fiyatlarının en çok araştırıldığı Kelly Blue Book katalogunda en çok sorgulanan on otomotiv markasından sadece biri Japon markası değildir. Bu Japon yapımı olmayan otomotiv markası da Volkswagon'dir.

1. Toyota Camry      
2. Honda Accord     
3. Nissan Altima       
4. Honda Civic         
5. Toyota Corolla     
6. Toyota Avalon
7. Infiniti G35
8. Acura TL
9. Mazda MAZDA3
10. Volkswagen Jetta

Aslında, uzun vadede “arabaya sahip olmanın” toplam maliyetler hesaba katıldığında Japon arabalarının üstünlüğü daha da artar. Kabaca mukayese edildiğinde Japon modellerinin ilk elde etme maliyetinin görece bir parça daha yüksek olduğunu söylenebilir. Ancak işletim maliyetleri dikkate alındığında daha az tamir ve bakım ihtiyacı, düzenli ve daha az gaz tüketiminin toplamda daha küçük bir maliyet çıkardığı görülür. Sahip olmanın maliyetlerini elde etme, işletme ve elden çıkarma olarak düşünürseniz Japon arabalarının elden çıkarılması gerektiğinde Amerika’da Amerikan markalarından iki kat daha fazla değere sahip olduğu söylenir. Türkiye’deki durumu bilmiyorum ama benzer bir durumun ülkemizde de söz konusu olması muhtemeldir.

Dergilerde yayınlanan otomobil güvenilirlik notlarının son 20 yıllık eğilimi incelendiğinde, ABD’de Japon markalarının sadece biri iki yıl değil her sene en yüksek notları aldığı görülmektedir. Özgür bir pazarda herhangi bir araba alıcısının başka bir markaya talip olması için deli olması gerekir.

1960'ta neredeyse tüm dünyada imal edilen otomobillerin % 50’si ABD yapımı/markasıdır. 2000 yılında ise bu oran 20%'in altında düşmüş durumdadır. 1970’lerde araba üretiminin %30’u, 1990’larda %20’si ABD sınırları içindeyken bugün %10’un altına düşmüştür. Bu düşüş eğiliminin yavaşlayacağı yada geri döneceğine dair hiçbir somut emare de görülmemektedir. Amerika açısından sorun sadece otomotiv sektörü değildir. Sınai egemenliğin kaybı çelik sanayine ve gemi yapımına kadar uylaşmıştır. Bu durumda ABD’nin 20 yy.’ın son çeyreğindeki üretim stratejisini dijital/silikon sanayiye kaydırmasının da payı büyüktür. Bu egemenlik kaybını fark edenler genelde bu sektörün çalışanları ve işverenleri oldu. Diğer kesimler pek fark edemedi. Benzer şekilde elektronik ürünler sektöründe rekabet gücünü kaybettiler; rekabet gücü kaybı ilk olarak televizyonla başladı.

Rekabet gücünü kaybeden üreticiler küresel ölçekli işletmeler olsa da liberal pazarlarda sahneden çekilmeye mahkûmdur.