Frederick Herzberg, "İnsanları iyi bir işi yapmaları için motive etmek istiyorsanız, onlara iyi bir iş verin.", diyor. Sosyal psikoloji ve insan davranışları alanlarında çalışmalar yapan Alfie Kohn da ödüllendirmenin örgütler için iyi bir motivasyon aracı olmadığı söylüyor. Hatta ödüllendirmenin bir tür cezalandırma olduğu söylüyor. Zaten kitaplarından birinin ismi de "Punismed by Rewards" ( Çocuk yetiştirme ve çalışan yönetimimizin temel stratejisinin özetini şöyle açıklayabiliriz: Bunu yap, şunu al. ) Bu iddiasının temel dayanağı ödüle ulaşan insanların ödüllendirmeye konu olan işlerden soğuması ve uzaklaşması.
Başka motivasyon yöntemleri geliştirilmesi gerektiğini söylüyor. Bu maksatla da üç anahtar kavram geliştiriyor. 3 C: Seçim, işbirliği ve içerik (choice, collaboration, content).
- Seçim, çalışanların yapacakların işin karar verme aşamalarına katılabilmesini ve rol almasını ifade ediyor.
- İşbirliği, ihtiyaç duyulan konularda hem destekleyici bir örgüt iklimi temin edebilecek hem de fikirlerin rahatça paylaşılabileceği etkin takımların kurulması anlamına geliyor.
- İçerik ise, Herzberg'in ifadesindeki iyi bir iş anlamında. Çalışanların yapmak isteyecekleri tatmin edici bir içeriğe sahip işi ifade ediyor.
Aslında bilndik şeyleri söylüyor: İş zenginleştirme, güçlendirme, örgüt geliştirme vb... Ama ödüllendirmenin bir cezalandırma olduğunu söylemesi dikkat çekiyor. Ayrıca ödüllendirme her ülkede ve örgütün her düzeyinde cezalandırma anlamına geleceği de varsaymak doğru olmaz. Belki "bilgi işçileri" için doğrudur. Ama tüm örgütler ve örgüt düzeyleri için doğru değildir. Yapılması gereken ödüllendirme sonrası çalışan davranışlarının seyrini izlemek ve buna göre gerekli düzeltmeleri yapmak.